Een vereniging verbieden, mag dat zomaar? Het verbieden van organisaties zet de verenigingsvrijheid immers sterk onder druk. Joep Koornstra deed daar onderzoek naar voor zijn dissertatie. Zijn conclusie? De Nederlandse regeling om organisaties te verbieden is essentieel om gevaarzettende organisaties te kunnen bestrijden, en zo de samenleving te beschermen. Maar deze regeling heeft echter een aantal rechtsstatelijke gebreken.

De verenigingsvrijheid is vastgelegd in de Grondwet en volkenrechtelijk bindende verdragen. Het is essentieel voor elke democratie. Hiermee kunnen (gelijkgestemde) burgers zich gezamenlijk en vereend organiseren, bijvoorbeeld in een politieke partij. Koornstra beantwoordt in zijn onderzoek de vraag of de Nederlandse verbodsregeling voldoet aan de grondwettelijke en internationaalrechtelijke eisen voor het beperken van de verenigingsvrijheid. Hij concludeert dat dit lang niet altijd het geval is. Een belangrijke conclusie is dat niet alleen het criterium voor het verbieden van organisaties te weinig bepaald is, maar ook dat de formulering van de (strafrechtelijke) rechtsgevolgen van een verbodenverklaring de nodige scherpte mist. Dat ondermijnt het rechtsstatelijke uitgangspunt van rechtszekerheid. Met een rechtsvergelijkende analyse van het Duitse en Franse recht in dezen, biedt Koornstra aanbevelingen om de Nederlandse verbodsregeling op deze en andere belangrijke punten te verbeteren.

Referentie

J. Koornstra, Verbieden van organisaties. Een onderzoek naar het verbieden van rechtspersonen en andere organisaties in het Nederlandse, Duitse en Franse recht in het licht van de verenigingsvrijheid, University of Groningen Press 2024.

Door

EXPERTISEGEBIED:

Meer publicaties

  • 22 maart 2024

    Een vereniging verbieden, mag dat zomaar? Het verbieden van organisaties zet de verenigingsvrijheid immers sterk onder druk. Joep Koornstra deed daar onderzoek naar voor zijn dissertatie. Zijn conclusie? De Nederlandse regeling om organisaties te verbieden is essentieel om gevaarzettende organisaties te kunnen bestrijden, en zo

  • 5 oktober 2023

    De toga verhult dat de rechter die rechtspreekt in werkelijkheid een persoon is zoals jij en ik. In die list schuilt de crux van het vertrouwen dat een zwart-met-wit stuk stof in de rechterlijke macht kan opwekken.

  • 27 februari 2023

    Voorman Wagensveld van anti-islambeweging Pegida verscheurde en vertrapte voor de Tweede Kamer een Koran; een kwetsende en provocatieve actie, waarvoor de Nederlandse ambassadeurs in Turkije, Indonesië en Pakistan op het matje werden geroepen. Het was niet de eerste keer dat de voorman of andere aanhangers

  • 13 december 2022

    Michel Vols onderhoudt samen met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) de website https://www.hetccv-woonoverlast.nl/. Deze website bevat alle informatie over de aanpak van woonoverlast, en de inzet van de Wet aanpak woonoverlast. Bij woonoverlast gaat het vooral om overlast tussen buurtbewoners onderling, vaak als gevolg van

  • 25 november 2022

    In deze publicatie wordt op gedetailleerde en gestructureerde wijze aan de hand van tot de verbeelding sprekende voorbeelden antwoord gegeven op twee hoofdvragen waar vele demonstratierechtelijke vraagstukken in de kern op zijn terug te voeren. De eerste luidt: welke protestacties en -gedragingen vallen wel en

  • 28 september 2022

    In het hoofdstuk 'The Netherlands: Dutch COVID-19 Policy Viewed from a Fundamental Rights Perspective', dat deel is van het boek Impacts of the Covid-19 Pandemic: International Laws, Policies, and Civil Liberties', leggen Adriaan Wierenga en ik uit hoe het Nederlandse noodrecht is gebruikt om maatregelen